A NOVELA morreu. Viva a NOVELA!

Desde hoxe e até pasado mañá pode seguirse en directo FOCUS 2011 O libro mañá: o futuro da palabra escrita. Sorprende en principio que só sexamos 15 os espectadores ás 11:20 da mañá pero claro, se non podes participar, xa non digo enviar preguntas que reciban respostas, senón gozar dunha canle de comunicación entre os interesados, o streaming non ten tanta graza e resulta máis simple agardar a que remate e recibir as opinións das testemuñas directas que recollan o que lles pareceu máis interesante ou as conclusións que lles suscitou o encontro a través de hashtags e blogues.

Moitos queixámonos de que non recibimos información suficiente dos medios, arrepiante o caso das últimas protestas gregas, queixámonos de que os medios non fan o seu traballo, queixámonos de que os conferenciantes nos foros internacionais non elaboran análises cientificistas sobre os distintos aspectos da evolución cultural, senón que simplemente xustifican ou condenan situacións en función do lobby que representan.

E só somos 16 agora os que estamos a seguir o debate na UNESCO sobre o futuro da palabra escrita? Pois o futuro está claro entón, e coincide co que eu penso, que o cambio dunha “lectura profunda” a unha lectura fragmentaria” do que tanto se fala non é tal, que o que está a pasar é que estamos a deixar de ler. Si, lemos moito máis que hai anos os que pasamos moitas horas diante dun ordenador mais, ou moito me equivoco, ou a lectura lineal, letra tras letra, está en franca decadencia, aínda que a maioría da xente non o perciba: un mercado insustentábel, novas narrativas que queren deixar de ser simples experimentos, confluencia de dispositivos, xéneros, formatos. A nova literatura son as moitas vidas, os moitos personaxes que cada individuo vai vivir dun modo cada vez máis realista. Pero alguén pensou algunha vez que a novela escrita con caracteres, era un xénero perfecto, que atopou o canon hai uns cantos séculos e que, suxeita a actualizacións temáticas e formais, era realmente un formato eterno? Que era a mellor representación inmaterial dunha historia? Non haberá ninguén tan iluso, non? Porque o que está a vir e veña, seguirá a ser novela sempre que sigamos a chamala así.

Uau! 24 espectadores ás 11:45 AM!

Redes sociais e márketing

Existen normas sociais na rede, mais non existen as fórmulas sociais que poidan aplicarse a calquera proxecto, nin sequera a calquera proxecto cultural, nin tan sequera a calquera proxecto editorial. Cada proxecto é un universo e así debe tratarse, o seu éxito depende en maior medida da dedicación e da coherencia de todos os seus elementos que dun nicho, por amplo e cómodo que este for. Conseguir x usuarios dispostos a fornecer x medidas de retorno, e de aí para arriba, a dobrar, como dicía Almada Negreiros.

Estar en Twitter e en Facebook non é suficiente se non sabemos que estamos a facer e por que o facemos, é como visitar a Bolsa a diario esperando que a nosa conta bancaria engorde a base de paseos.

Amazon, Google, The Copia e outros que se unirán ao desembarco peninsular proximamente, formecerán unha interesante variedade de canles para a distribución do libro dixital de cara a 2012, e comezarán a falar e a sentar as bases da impresión baixo demanda, mais só quen teñan proxectos coherentes poderán tirar partido do impulso da corrente.

O Xuíz Chin rexeita o acordo entre Google e editoras

Malia recoñecer o enorme interese para a comunidade da proposta de acordo, pola cantidade de libros que serían accesíbeis para o público xeral, o xuíz Chin opina que sería dar a Google demasiado poder sobre as obras orfas e deixar os seus competidores nunha situación de desequilibrio que difícilmente se compensaría co tempo. O caso non está pechado, senón que ambas as partes foron convidadas a revisar os termos do acordo na procura dunha opción que implique menos conflitos futuros que a que vén de ser rexeitada, a través da adhesión opcional en lugar de automática..

Como sempre, están as voces a fovor dos que queren ver un gran número de libros dixitalizados e accesíbeis, con independencia dos plans de dixitalización das editoras e, sobre todo cando estamos a falar de obras e de autores que xa non teñen editora; e pola outra banda, están as voces en contra, os que prometen activar os conflitos que o xuíz quere evitar a toda costa. E no fondo e na superficie o verdadeiro miolo da cuestión, a irracionalidade da Lei de propiedade intelectual, que hai que repensar desde unha base común de honradez e xogo xusto. Moito teñen que mudar as cousas no mundo para que isto aconteza.

E a continuación as ligazóns dos blogues máis relevantes onde se está a comentar a noticia:

Futurebook

Galleycat

Brave New World

Mike Cane

Book Bee

EbookNewser

TeleRead

Sobre a entrevista con Ricardo Cavallero

Unha selección de citas tiradas da interesante entervista a Ricardo Cavallero en El País, con algunhas matizacións pola miña parte.

  • “El digital supone un gran impacto porque el poder pasa del editor al lector”

Dito así parece case condescendente; eu diría que cada vez resulta máis difícil chegar a vender produtos que os consumidores non desexan mercar, porque internet en xeral favorece a proliferación de alternativas que se poden adquirir a través do comercio electrónico, tanto para tanxíbeis como para intanxíbeis. Neste sentido a industria debe vender o que o consumidor quere mercar, moitas veces facendo un esforzo grande para convencelo de que isto é así, aínda por riba.

  • “hay muchos que en este momento no tienen la fuerza mental para cambiar su forma de trabajar…”

É verdade, hai empresas que teñen a infraestrutura e a experiencia en xestión necesarias para afrontar cambios importantes, dá a sensación de que en ocasións é só falta de vontade.

  • “El e-book como tal no vale nada. Ya nace viejo. Lo importante es la revolución digital, cambiar nuestra forma de trabajar contando con el lector que está al otro lado. Tenemos que entender por primera vez lo que el lector quiere. Hasta ahora hemos vivido en una burbuja de lujo donde podías casi prescindir de lo que el lector quería.”

Na liña do que viña eu dicindo máis arriba, pero para conseguilo é preciso obrar con honradez e claridade, o que probabelmente é unha redundancia. Lin que é frase célebre en Cuba dicir que o estado fai que lles paga e eles fan que traballan. Na utilización e instrumentalización dos social media hai moito disto: hai que estar porque están os outros, pero só para facer que facemos. Non hai fórmulas máxicas válidas para todas as empresas, nin sequera para todas as dun mesmo sector. Cada empresa é un mundo nun momento e así é como hai que tratalas. Os social media crean canles de comunicación pero, como ben sabemos, para que esta exista debe haber un emisor, un receptor, un medio e unha mensaxe, alén de lidar co ruído e as interferencias que conforman unha mesta rede dentro da rede de redes.

  • “Creo que en cinco o diez años el editor será un bibliotecario. Manejaremos un contenido que tendremos que alquilar. Ya no seremos propietarios de algo, sino que poseeremos lo que nos sirvan en el momento.”

Como é que sempre nos preocupamos tanto do que pasará dentro de 5, 10 ou 20 anos coa cantidade de asuntos que temos que resolver agora e que dependendo de como os enfoquemos e os resolvamos chegaremos a unha situación ou a outra dentro deses 5, 10 ou 20 anos? O futuro constrúese desde o presente, non é un meteorito coa caída programada.

  • “liquidamos los derechos por cada ejemplar vendido. Esto ya no puede ser así, como en las películas de cine. La entrada generaba unos derechos para la película. Creo que eso tendrá que cambiar también con respecto a los libros. Es más complicado, porque el cambio se producirá en unos veinte años, posiblemente. Y hoy día el digital ya está generando muchos problemas para los abogados porque es difícil cuantificar el dinero necesario para pagar los derechos. Ese es el problema.”

Se sabemos que o sistema de cobro/pagamento de dereitos de autor, así como as leis de copyright teñen os días contados e hai que reformulalas á marxe da distribución de papel, por que non o facemos xa? É honrado por parte da industria, que di querer protexer os postos de traballo dos seus equipos, negarse á evidencia e preferir consumir os seus recursos, e os da sociedade a través de axudas e subvencións que non van crear alternativas até que o burato sexa tan grande que xa non se pode tapar e é preferíbel comezar de cero? O peor aínda é que non comezarán de cero.

  • Si yo compro elFinancial Times desde la suscripción digital, tengo también derecho a recibir la copia en papel. Igual que un libro. Si quiero venderte el último libro de Murakami y tú compras el libro físico, con el precio que me estás pagando por ese libro tienes derecho a otras opciones: lo tienes en papel, lo tienes en digital.

Creo que nin todo debe ser gratis nin todo de pago, e isto pode aplicarse incluso aos libros. Agora ben, conceptualizar o libro electrónico como un plus para favorecer ou fidelizar a compra en papel paréceme que choca con boa parte do discurso de Cavallero e que non é unha boa opción. Unha vez máis é facer como que facemos, para despois poder queixármonos de que a boa intención non foi suficiente; e claro que non o é porque volve a cometer o erro no que di non caer: vender o que ninguén quere mercar, ou mellor, vender só o que algúns queren mercar e considerar inimigo a todo a quen non convenza a súa proposta. No way!

  • “El miedo empieza cuando empiezas a olvidarte de esto y subes la producción para llegar a una facturación que es efímera, a recoger devoluciones…; es entonces cuando el mar te hunde y acabas como en la película La tormenta perfecta.”

Esa estratexia foi a primeira causa da crise editorial, para min moito antes en tempo e importancia que a explosión dixital.

  • “Tenemos que cambiar nuestra mentalidad, saber construir una estructura económica que pueda aguantar este cambio. Si no somos capaces, no mereceremos seguir como editores. Eso se llama selección natural.”

Sempre poderán traballar para as editoras que están a construír un verdadeiro camiño do S. XXI.

O’Reilly Tools of Change

Breves notas sobre o referido acerca do O’Reilly TOC en Teleread e Publishing Perspectives. (Por certo, edita e vende moitísimos os libros, e todos sen DRM)

Sobre a venda de ebooks infantís: aínda non está claro como facelo. Se das cupóns promocionais de 12 díxitos ninguén os usa. O modelo de subscricións parece estar funcionando en colexios e bilbiotecas pero será máis rendíbel cando haxa menos contidos infantís de balde en internet. Canto aos contidos online, como a maioría sestán en Flash, o iPad non pode reproducilos e isto supón un hándicap importante.

Necesidade de novo proceso de produción para os ebooks: xa non serve crear un ebook a partir da maqueta deseñada para o papel, un novo proxeso optimizado é necesario. No artigo detállase o caso de Simon & Schuster.

Subscricións na tenda Apple e Google One Pass

Actualizado 16/02/11 ás 21:41 despois dun cruce de correos con Luis Collado, responsábel de Google Books en España, quen me aclara o seguinte:

-Está por confirmar en que casos Google ingresará só o 2% da transacción ou unha cantidade maior.

-Polo de agora One Pass é unha pasarela de pagamentos e de administración dos pagamentos, con opción de subscricións, dirixido unicamente a editores de prensa, non de libros.

-Portanto, non está asociado a ningún tipo de CMS online, senón que os contidos están aloxados nos servidores dos editores.

-En España xa hai un grupo de comunicación a facer probas co sistema.

Co recén anunciado sistema de subscricións de Apple para publicacións períodicas, os usuarios xa non terán que pagar separadamente cada número dunha revista ou dun xornal, senón que a editora pode pasar o cargo ao cliente  diaria, semanal, mensual ou anualmente. Espérase así evitar casos como o da revista Wired, cuxos 100.000 exemplares vendidos o día da súa saída, ficaron reducidos á cuarta parte ao longo dos días. A editora fixa o prezo libremente e Apple ingresa o 30% das vendas. As editoras poden ofrecer as mesmas subscricións desde fóra da tenda de Apple, pero nunca cun prezo máis baixo. Iso quere dicir que non poderán xogar fóra coa marxe de Apple. Hai no anuncio tamén unha frase que está a ser comentada nos medios especializados: “As editoras non poden incluír na publicación ligazóns a sitios externos onde os usuarios poidan mercar o mesmo artigo.”, privando así os provedores de contidos, pois non só afecta ás editoras e librarías como Amazon, senón tamén a outros servizos por subscrición como Netflix ou Hulu, de redirixir tráfico cara ás súas propias páxinas de venda. Unha aposta forte de Apple confiada na súa posición de vantaxe, que podería chegar a reconsiderar en función dos avances do Android Market.

Por outra banda, Google anunciou onte One Pass, un servizo de aloxamento de contidos para o seu consumo online dirixido ás editoras pagamento e xestión de pagamentos dirixido a editoras de prensa. Parece que estará dotado dun CMS flexíbel e unha pasarela de comercio electrónico que permite subscricións e pagamentos puntuais a través de Google Checkout. Aparentemente, Google non cobrará ningunha porcentaxe do prezo fixado polo vendedor, senón que percibirá arredor dun 2% de todas as transaccións efectuadas a través de Google Checkout, como vén facendo con ese servizo. As editoras poderán importar os seus usuarios a través dun sistema de cupóns. Os usuarios pagan unha vez e poden acceder aos contidos desde calquera dispositivo, PC ou móbil, co seu identificador.

O servizo é ofrecido inicialmente en Canadá, Francia, Alemania, Italia, España, Reino Unido e nos EUA e a páxina xa ofrece todas estas linguas.

Aprobouse a Lei Sinde

Finalmente aprobouse onte por ampla maioría. O peor para min deste asunto, ademais do recorte de libertades que supón, unido ao escaso efecto que obterá sobre os fins que persegue, é que teño a sensación de que é unh alei aprobada por persoas que non teñen nin idea do que se traen entre mans, que, polo menos neste aspecto, estamos gobernados por ignorantes. Había quen dicía no Twitter, a raíz do discurso de Alex de la Iglesia na entrega dos Goyas, que o discurso fora coherente e brillante, mágoa que 9 de cada 10 presentes e compañeiros de gremio, non entenderan nin palabra.

SGAE, ebook galego, Gómez Jurado e Marta de GH

Hoxe tiña para catro anotacións mais, dada a hora e o intenso do día, vouno deixar nun cóctel de dous pares… de reflexións.

SGAE: estamos rematando de coordinar a produción do disco de ACS10, ben, pois hoxe tiven que explicar aos gañadores do ano pasado que, aínda que non sexan socios da SGAE, aínda que ofrezan as súas cancións con licenza CC, as fábricas que imprimen os CDs non dan un paso se non se lles presenta un documento orixinal e asinado por todos os autores segundo estes declaran que non son socios da sociedade de xestión e que desexan renunciar a que dita sociedade privada xestione os dereitos da obra editada pola Concellaría de Cultura do Concello da Coruña. Sen ese documento a fábrica de CDs exponse a recibir unha visita da SGAE reclamando 0,30 € por cada copia impresa. Até cando teremos que soportar este abuso?

Ebook galego: hai días escribín unha anotación dando noticia do proxecto islandés de dixitalización da súa literatura que, de ir para adiante, ofrecerá os 40.000 títulos que a compoñen a toda persoa que desexe lelos. Desde logo, outros modelos son posíbeis, mais o urxente agora é crear catálogo, moderar os prezos e non integrar sistemas anticopia que, lonxe de asegurar o negocio, dificultan as transaccións. É preciso proxectar a literatura galega cara a fóra, traducir e difundir. Cantos escritores galegos viven da literatura? o número non aumentará grazas ao DRM. Prezos axustados, estruturas lixeiras e adaptación aos tempos.

Gómez Jurado: por se alguén aínda non está ao tanto, Alejandro Sanz, músico subvencionado por nós, como tantos, que non paga impostos en España, así que nada do que recada a SGAE para el fica no país, botou sapos e culebras contra as descargas indiscriminadas, alegrouse pola aprobación da lei Sinde e acusou os internautas desalmados da fame en África, nada menos. Gómez Jurado -que ten unha páxina web ben fea, por certo-, predicando co exemplo, abriu coa colaboración dos seus seguidores de Twitter unha páxina chamada 1 euro, 1 libro, onde ofrece desde o pasado xoves unha das súas novelas a cambio dunha doazón a partir de 1 euro para Save the Children. Os piratas desalmados levan fornecido 40.000 €. Gómez Jurado, que si paga os seus impostos en España, retou a Alejandro Sanz a ofrecer un dos seus discos polo mesmo método mais, que eu saiba, aínda non tivo resposta.

Marta GH: e por último quero deixar un apunte non sobre Marta de GH, senón sobre a cantidade de esforzos e enerxías que gastamos ás veces en tentar dar leccións a persoas que non queren escoitar e que non cren que teñan nada que aprender. De verdade, paso de Marta de GH, das barbaridades que teña dito e dos correos e avisos que recibo para argumentar, batallar, debatir e educar alguén que sae nun programa que non me interesa nin o máis mínimo e que non representa a ninguén alén de si mesma, afortunadamente.