Sobre a entrevista con Ricardo Cavallero

Unha selección de citas tiradas da interesante entervista a Ricardo Cavallero en El País, con algunhas matizacións pola miña parte.

  • “El digital supone un gran impacto porque el poder pasa del editor al lector”

Dito así parece case condescendente; eu diría que cada vez resulta máis difícil chegar a vender produtos que os consumidores non desexan mercar, porque internet en xeral favorece a proliferación de alternativas que se poden adquirir a través do comercio electrónico, tanto para tanxíbeis como para intanxíbeis. Neste sentido a industria debe vender o que o consumidor quere mercar, moitas veces facendo un esforzo grande para convencelo de que isto é así, aínda por riba.

  • “hay muchos que en este momento no tienen la fuerza mental para cambiar su forma de trabajar…”

É verdade, hai empresas que teñen a infraestrutura e a experiencia en xestión necesarias para afrontar cambios importantes, dá a sensación de que en ocasións é só falta de vontade.

  • “El e-book como tal no vale nada. Ya nace viejo. Lo importante es la revolución digital, cambiar nuestra forma de trabajar contando con el lector que está al otro lado. Tenemos que entender por primera vez lo que el lector quiere. Hasta ahora hemos vivido en una burbuja de lujo donde podías casi prescindir de lo que el lector quería.”

Na liña do que viña eu dicindo máis arriba, pero para conseguilo é preciso obrar con honradez e claridade, o que probabelmente é unha redundancia. Lin que é frase célebre en Cuba dicir que o estado fai que lles paga e eles fan que traballan. Na utilización e instrumentalización dos social media hai moito disto: hai que estar porque están os outros, pero só para facer que facemos. Non hai fórmulas máxicas válidas para todas as empresas, nin sequera para todas as dun mesmo sector. Cada empresa é un mundo nun momento e así é como hai que tratalas. Os social media crean canles de comunicación pero, como ben sabemos, para que esta exista debe haber un emisor, un receptor, un medio e unha mensaxe, alén de lidar co ruído e as interferencias que conforman unha mesta rede dentro da rede de redes.

  • “Creo que en cinco o diez años el editor será un bibliotecario. Manejaremos un contenido que tendremos que alquilar. Ya no seremos propietarios de algo, sino que poseeremos lo que nos sirvan en el momento.”

Como é que sempre nos preocupamos tanto do que pasará dentro de 5, 10 ou 20 anos coa cantidade de asuntos que temos que resolver agora e que dependendo de como os enfoquemos e os resolvamos chegaremos a unha situación ou a outra dentro deses 5, 10 ou 20 anos? O futuro constrúese desde o presente, non é un meteorito coa caída programada.

  • “liquidamos los derechos por cada ejemplar vendido. Esto ya no puede ser así, como en las películas de cine. La entrada generaba unos derechos para la película. Creo que eso tendrá que cambiar también con respecto a los libros. Es más complicado, porque el cambio se producirá en unos veinte años, posiblemente. Y hoy día el digital ya está generando muchos problemas para los abogados porque es difícil cuantificar el dinero necesario para pagar los derechos. Ese es el problema.”

Se sabemos que o sistema de cobro/pagamento de dereitos de autor, así como as leis de copyright teñen os días contados e hai que reformulalas á marxe da distribución de papel, por que non o facemos xa? É honrado por parte da industria, que di querer protexer os postos de traballo dos seus equipos, negarse á evidencia e preferir consumir os seus recursos, e os da sociedade a través de axudas e subvencións que non van crear alternativas até que o burato sexa tan grande que xa non se pode tapar e é preferíbel comezar de cero? O peor aínda é que non comezarán de cero.

  • Si yo compro elFinancial Times desde la suscripción digital, tengo también derecho a recibir la copia en papel. Igual que un libro. Si quiero venderte el último libro de Murakami y tú compras el libro físico, con el precio que me estás pagando por ese libro tienes derecho a otras opciones: lo tienes en papel, lo tienes en digital.

Creo que nin todo debe ser gratis nin todo de pago, e isto pode aplicarse incluso aos libros. Agora ben, conceptualizar o libro electrónico como un plus para favorecer ou fidelizar a compra en papel paréceme que choca con boa parte do discurso de Cavallero e que non é unha boa opción. Unha vez máis é facer como que facemos, para despois poder queixármonos de que a boa intención non foi suficiente; e claro que non o é porque volve a cometer o erro no que di non caer: vender o que ninguén quere mercar, ou mellor, vender só o que algúns queren mercar e considerar inimigo a todo a quen non convenza a súa proposta. No way!

  • “El miedo empieza cuando empiezas a olvidarte de esto y subes la producción para llegar a una facturación que es efímera, a recoger devoluciones…; es entonces cuando el mar te hunde y acabas como en la película La tormenta perfecta.”

Esa estratexia foi a primeira causa da crise editorial, para min moito antes en tempo e importancia que a explosión dixital.

  • “Tenemos que cambiar nuestra mentalidad, saber construir una estructura económica que pueda aguantar este cambio. Si no somos capaces, no mereceremos seguir como editores. Eso se llama selección natural.”

Sempre poderán traballar para as editoras que están a construír un verdadeiro camiño do S. XXI.

Clubs de lectura, bibliotecas, amigos, conversa…

Hai semanas Amazon anunciou que sería posíbel prestar os ebooks para o Kindle baixo as condicións de que o préstamo se levaría a cabo unha soa vez con cada título, que sería por 14 días e que o propietario do exemplar perdería o acceso ao libro durante o tempo que este estivese prestado. Moitas foron as voces que se levantaron son contra destas restricións; a crítica que subxace é que aínda que che concedan algunha graza, un comprador de contidos en forma de ebook non é posuidor de nada, senón usuario dun servizo que a empresa provedora podería desautorizar en calquera momento. O caso é que xa existe o club oficial de préstamos do Kindle e, tal e como debeu planificar o xigante da distribución de textos, que non de contidos en xeral, está a funcionar disque fantasticamente ben. A clave está, como en tantos asuntos, no número de usuarios activos. Xa non é pensar a cal dos meus amigos lle pode interesar ler o libro que eu merquei e que me ofrecerá a cambio, senón que nunha comunidade grande de lectores, seguro que hai quen ten libros que a min me interesan e, se cadra, até podemos acabar falando deles. Os rankings funcionan, e se se incentiva o préstamo, tamén se incentiva a compra de novos libros que poderás prestar á súa vez.

Os 4 consellos de Mike Elgan para a industria editorial

Atopo a ligazón para o artigo de Mike Elgan titulado Por que a industria do libro necesita o modelo Silicon Valley no Twitter de Julieta Lionetti, muller coa que comparto, ademais do gusto polo pan artesanal, a preocupación polos metadatos 🙂

Mike Elgan analiza o proceso de produción dun libro antes e despois do boom dixital e ofrece 4 consellos á industria editorial, que paso a traducir:

1. Deixa de menosprezar a autoedición. Pensando nela e no seu mercado como o que son: un viveiro que é a chave da túa salvación.

2. Pensa nun libro no mesmo modo en que un servizo baseado na nube pensa no seu produto. Sempre como un traballo en proceso e nunca rematado. Gran parte da non fición e tamén algunhas obras de fición deberían ser relanzadas con melloras, correccións e actualizacións.

3. Deixa de pensar que un libro é un feixe de papeis. Un libro non ten forma física. É unha colección de ideas. Ten propiedade intelectual. Ti non vendes polpa de árbores. Vendes historias e información, e deberías vendela en calquera forma e a través de calquera medio que o cliente demande, sen temor e sen tentar manipular os lectores con datas de lanzamento en distintas plataformas. Lanza todos os formatos tan axiña como poidas e deixa que os lectores escollan.

4. Acaba cos adiantos. Non hai ningunha razón para asumir ese investimento. Cambia o modelo para que só te incite a investir en gañadores seguros. Actúa con austeridade cos autores e coas túas propias operacións. Reducindo o custo por autor, a mesma cantidade de diñeiro pode soster un número maior de autores e, portanto, incrementar as posibilidades de crear grandes éxitos editoriais.

Cando triunfarán os ebooks

Fálase dos millóns de perdas que están a supor as descargas non oficiais de ebooks para as editoras; si, eses exemplares que algúns lectores escanean, revisan, converten e ofrecen para a súa descarga en diversas plataformas de aloxamento. Como di Dans no seu artigo, falan de perdas en función de vendas non realizadas, como se a única razón para non continuaren a crecer dentro dos límites dos seus obxectivos, sempre subxectivos, se debese unica e exclusivamente, ás versións non oficiais de libros que se comparten na actualidade en Internet. Mais sorprendentemente a lectura en dispositivos electrónicos non avanza á mesma velocidade; nin todo o mundo ten un dispositivo de tinta electrónica, nin un iPad, nin un Kindle, precisamente, creo eu, porque a oferta de títulos aínda deixa moito que desexar.

Un mercado do libro electrónico é posíbel e necesario para acceder a calquera obra coa mesma facilidade e maior rapidez coa que se accede a un libro en papel, para que os clientes poidamos aforrar a parte que nos toca da impresión e da distribución, para que poidamos compartir a nosa experiencia lectora con todas esas persoas que, a través das redes sociais, conforman os nosos círculos sociais que amplían o noso grupo de amigos de toda a vida. As editoras, ou máis ben digamos os grandes grupos editoriais, aínda devecen por manter as marxes do S XX cos recursos do S XXI. Queren gastar menos e ingresar máis sen arriscar nada e sen teren en consideración que o concepto de dereitos de autoría, e mesmo o propio concepto de autoría están a mudar irremediabelmente, amparándose nunha crise que, non o esquezamos, non é froito da megalomanía dos usuarios senón da especulación.

E non precisei comiñas 😉

Show me the money!!!!!! El triunfo de las “comillas”… » El Blog de Enrique Dans.

O prezo dos ebooks again

Leo hoxe en varios sitios que o tradutor de Google mellorou moito nos último meses e que suma xa máis de 50 linguas entre as que ofrece tradución automática. Ao mesmo tempo lembro que hai unhas semanas probei por fin o Google Translator Toolkit, que é unha ferramenta para tradutores humanos que permite editar na mesma vista o texto orixinal e a súa tradución, facer anotacións á marxe sobre parágrafos e consultar outras ferramentas de axuda á tradución e que me pareceu francamente útil. Pero esta non era unha anotación sobre o prezo dos ebooks? Efectivamente. Quero facer referencia a un artigo ben interesante que analiza a reflexión saída hai días en The New York Times e que provocou moreas de comentarios desde todos os sectores do negocio do libro.

Agradezo ao editor Moisés Barcia o seu comentario de onte sobre a anotación Ler ou fumar, e recoñezo que non teño argumentos demoledores para rebater os seus, porque moitos son os elementos en discusión, moitos os modelos de negocio e moitas as circunstancias que rodean un concepto que queremos crer que que debe existir e ao que só lle faltaría unha cuantificación aceptada unanimemente: o prezo do ebook. Mais se cadra nin isto mesmo é certo nin preciso.

Uno entón un artigo interesante sobre o prezo dos ebooks en catelán e o tradutor de Google castelán/galego para comprobar a calidade da tradución dun texto que aparentemente non presenta moita complicación semántica. Vexamos o que sae:

A industria editorial está nun momento crítico en relación coa posibilidade de ofrecer os seus produtos de electrónica e / ou papel, unha das cuestións que habitualmente aparecen neste contexto no que está levantando máis controvertido é a relación entre o prezo do de produción eo prezo de mercado dun eBook, tendo en conta datos proporcionados por un artigo no The New Times chamou de Matemáticas Publishing Meets the E-Book, verificase que cinco dos seis maiores editores do libro son en Ok, como están en curso negociacións con Apple despois do anuncio do IPAD novo lector, cando o prezo da maioría das edicións de libros de ficción e non ficción será entre 12,99 dólares e 14,99 dólares ( 9-10 euros), prezo significativamente por debaixo da media para un libro de capa dura, o que sería cerca de US $ 26 (18 euros).

No entanto, os editores tamén din que os consumidores teñan esaxerado o potencial de aforro e teñen desenvolvido expectativas irreais sobre a consecuente caída de prezos, coa chegada dos libros electrónicos. Aínda que os custos de impresión poden desaparecer, unha serie de gastos que se aplican a todos os libros, como os gastos xerais, de marketing e de royalties, aínda en vigor. O que plantexa a seguinte pregunta: canto custa a producir un libro impreso en comparación con unha dixital? Os parecer das distintas editoras diferentes nas contas que utilizan para cubrir gastos diversas, pero tendo unha media de acordo con entrevistas con directivos de algunhas empresas podería ser:

Un libro de capa dura da andel $ 26 paga ao editor $ 13 para imprimir, almacenamento, distribución, ea editora paga 3, $ 25, incluíndo as copias non vendidas polos libreiros.

Para cubrir o deseño, composición e edición, a editora paga cerca de 80 centavos. Os custos de marketing teñen en media preto de US $ 1, pero poden ser maiores ou menores, dependendo do título.

O autor xeralmente paga 15% do prezo do que un libro de 26 dólares sería de arredor de 3,90 dólares.

O editor recibe $ 4,05 de que partido debe pagar por editores, versión deseñadores, espazo de oficina e de electricidade.

Se ollarmos para un libro electrónico, no marco dos acordos con Apple, os editores son aqueles que poñen o prezo final para o consumidor e venda polo miúdo actúa só como un axente, gañando unha comisión do 30% sobre cada venda. Así, en un e-libro a 12,99 dólares, o editor gaña $ 9,09. Ademais da renda bruta, a editora paga cerca de 50 centavos, para converter o texto nun arquivo dixital, composición dixital e edición de copia. Marketing é de preto de 78 centavos. O autor, neste caso gañaría preto de 25% da receita bruta, pero outros requiren a estimación sobre o prezo de consumo. Diante diso, en un e-book custa 12,99 dólares, o autor obtivo un beneficio de US $ 2,27-3,25.

Isto supón que a editorial vai gañar entre $ 4,56 e 5,54, antes de pagar a sobrecarga ou cancelación de adiante a apropiado.

A primeira vista parece que o libro electrónico é máis rendíbel. No entanto, os editores apuntan que o e-books aínda representan unha parcela pequena do total das vendas (de 3 a 5%). Se o e-vendas do libro comezaron a substituír parte das vendas dos editores de libros impresos gardar unha morea de custos fixos asociados con edicións impresas, como espazo de almacenaxe, e menos necesidade de fondo de stock.

No modelo de impresión actual, os editores poden recuperar moitos dos seus custos e maiores beneficios a través da brochuras. Pero se os editores comezan a vender un e-libro a un prezo semellante ao libro de peto e reducir o prezo máis tarde, pode ser máis difícil para cubrir os custos e, consecuentemente, a edición de novos autores.

O artigo completo inclúe táboas ilustrativas dos cálculos.

Enquisa sobre ebooks

Estes son algúns dos datos obtidos da enquisa de Aptara sobre libro electrónico entre máis de 300 editoras dos EUA:

-A maior parte das editoras están a vender ebooks a través das súas propias tendas, perdendo así as oportunidades de negocio que ofrecen as grandes plataformas.

-As editoras están a producir ebooks que non poden lerse na maioría dos lectores de ebooks por problemas derivados de incompatibilidades e DRM.

-Máis do 50% das editoras que responderon a enquisa están a vender libros en formato electrónico.

-o 60% que non están a vender ebooks planean facelo proximamente.

-O 65% das editoras producen ebooks de títulos que tamén ofrecen en papel.

Ler informa completo

víaApatara survey of 300 publishers about ebook publishing | TeleRead: Bring the E-Books Home.

Notas sobre a TOC Conference

Skip Prichard, President e CEO de Ingram Content Group.

Os negocios non teñen o dereito fundamental de sobrevivir, e iso tamén afecta ás editoras. As editoras deben centrarse nos contidos innovadores. O papel e o dixital vanse fundir nun só camiño e así o como o verá a próxima xeración. A rapazada pasa 7,5 h ao día diante dunha pantalla e a industria debe recoñecer isto.

A industria debe simplificar, xa pasaron os días de ocuparse de todo. Hai que atopar algo que faga a túa empresa única. A industria debe conectar cos seus clientes. Para iso é importante identificalos.

A industria debe romper cos modelos tradicionais, con demasiadas limitacións autimpostas. Aos novos axentes non lles importa como se facían as cousas no pasado.

TOC Report: Is the ebook dead? | TeleRead: Bring the E-Books Home.

Auto-entrevista sobre o libro electrónico

Actualizado 18/06/09 coas respostas de Goretoxo.

Eis as preguntas:

1.-Constituirá o libro electrónico unha parte importante do mercado editorial de aquí a dous anos?

Tati: Si, aínda que só fose pola tendencia ascendente da súa presenza no mercado, as estratexias en marcha dos grandes grupos editoriais e a crise tan forte que está a experimentar a industria papeleira (a maior papeleira dos Estados Unidos declarábase en quebra hai aproximadamente dez días), parece que en dous anos o panorama editorial pode mudar substancialmente en favor do libro electrónico.

Calidonia: Si, quen pode negalo?

Mario Regueira: Depende do que entendamos como “mercado”. É indubidábel que medrará cada vez máis, o que está por ver se alguén consegue compatibilizalo de forma intelixente cun modo de negocio rendíbel.

Goretoxo: Que remedio. Se como parece que para a campaña deste nadal o trebello de lectura vai ser o gadget de moda, e como parece tamén, o obxecto literario de evasion (chámalle bestseller, ou fantasia histórica) é unha forma de entretemento obviamente máis sinxela, mais traballada e máis aceptada que o videoxogo (quen falou de contornas de inmersión e non pensou nunha novela que te engancha?), todo parece chamar polo 2010, o Ano da Crise que Non Remata, como o ano da lectura…

Dorfun: Creo que non. Se tratamos de ver unha similitude co mercado do audiovisual dixitalizado, o mercado editorial tradicional (a persoa lectora analóxica) non está preparado. Ben porque non vaia pagar por libros que pode descargar de balde ou ben porque sinta a morriña do cheiro a imprenta. O único punto que lle podo ver a curto plazo está no libro de texto para o ensino.

2.-Triunfarán os lectores de libros electrónicos como dispositívos habituais entre os lectores?

Tati: Creo que o lector de libros electrónicos como hoxe o coñecemos, se subsiste, será un dispositivo habitual en centros educativos, bibliotecas, posibelmente tamén nos bares e nas perruquerías mais o dispositivo cotián dos lectores habituales será probabelmente un pequeno portátil de gran autonomía, conectado á rede permanentemente con pantalla híbrida de LCD e tinta electrónica (case me atrevo a dicir que con teclado virtual ou un teclado físico que podemos deixar na casa cando non o imos precisar). Non imos querer cargar con varios dispositivos diferentes se podemos realizar todas as tarefas a través dun só.

Calidonia: Na mesma medida que as cadeas Hi-Fi entre os amantes da música, aínda que maioría siga a escoitar música en iPods ou na radio do carro.

Mario:  Sen dúbida, aínda que para iso é necesario un abaratamento dos dispositivos ou a creación dun estándar funcional e creo que aínda estamos lonxe dese momento.

Goretoxo: O dispositivo especializado non é unha boa idea, pero posiblemente os lectores de libros de aqui a dous anos van ser mellores e máis usables que os umpc que estamos a empregar como maquina de traballo cotian. Entón si, pero baixo a forma dunha pantalla de 10 polegadas multitactil, cun ubuntu tuneado e unha variante de e-ink.

Dorfun: Se falamos de substitutos de móbiles, miniportátiles, etc. non o creo. É un dispositivo demasiado específico, de momento. E incluso para os e as lectoras frecuentes, precisaríase un amplio catálogo para satisfacelas completamente (dixitalización de clásicos, libros vellos, novidades,…)

3.-Triunfará un formato de arquivo sobre os demais?

Tati: a variedade de formatos de arquivos non ten por que ser nin un atranco para a difusión nin para a reprodución a vontade dos contidos, ademais é un froito natural da evolución da tecnoloxía. A novidade que eu creo que ha marcar a diferenza, en oposición aos modelos que coñeciamos até hai pouco, é a aposta de Google por ofrecer o acceso aos contidos, en lugar da súa descarga. Para que dispor de memorias de gran capacidade ou para que mercar un libro e vivir a ilusión de posuír un feixe de caracteres virtuais, cando podemos ter acceso a bibliotecas completas, anotar os textos en rede, recomendar, comentar e referenciar desde calquera terminal a través da identificación como usuarios?

Calidonia: Non, haberá diversidade, como noutros casos.

Mario: Hoxe en día xa hai decenas deles, e sospeito que iso non mudará. De todos xeitos trátase de procurar un medio que poida ler a maior parte deles.

Goretoxo: Por sorte xa non estamos na época dos obxectos únicos, e dos formatos físicos “privatizables”: a vella guerra vhs-beta xa non se pode dar, porque un disco duro sirve para meter calquera cousa, e os servidores “na nube” estan case ao alcance de calquera. Agora a fronteira esta nas utilidades de conversión, na mediación de formatos. Ai softwares coma co Calibre teñen moito que decir. Pero un libro ten a vantaxe (que non ten unha peli) que podemos pensar en botar media hora en facer a conversión de formatos, porque o tempo de disfrute do contido é dabondo.

Dorfun: Como en case todo, rematará usándose o que conteña o maior catálogo e sexa facilmente distribuíble. Non obstante sempre haberá quen reconvirta os formatos para obter mellores calidades, funcionalidades, etc. e se manteña un segundo grupo minorizado e especializado.

4.-Terá continuidade e expansión o modelo Kindle?

Tati: O modelo Kindle aínda pode ser exportábel ou importábel a Europa, aínda que penso que o teñen moito máis difícil coas operadoras telefónicas que nos Estados Unidos, mais a longo prazo non creo que poidan ser masivos os modelos baseados en redes pechadas, alén de ámbitos superespecializados.

Calidonia: Puntualmente, até que remate a febre das modas como o do iPhone. Os modelos pechados de negocio e os DRM teñen os días contados.

Mario: As redes fechadas son un camiño morto, seguramente non.

Goretoxo: Penso que non: xa estamos vendo pistas de “acceso a suscripción”. E nas nosas cabezas esta presente a idea de sermos suscriptores de coleccións, liñas editoriais, e obras: non tes mais que ver a ultima páxina dos poemarios que edita Espiral Maior, ou as do facsimil da Historia de Galiza de Murguía. Militancia intelectual.

Dorfun: No estado español non existe un soporte oficial por parte de Amazon o cal é un punto na súa contra neste momento. Aínda así este tipo de modelo é complicado pola dependencia do servizo. O sector do libro non está o suficientemente extendido como para que sexa rendible.

5.-Que melloras fornece o modelo de Google?

Tati: Máis unha vez Google adiántase ao tempo no momento xusto, cousa ben difícil. Ás xa comentadas na terceira pregunta, hai que engadir, pensando en sistemas literarios, a idoneidade do modelo para os de tamaño pequeno, como pode ser o SLG. Pensar en poder subscribirme ao catálogo completo dunha editora por unha cantidade periódica, poder examinar os libros antes de lelos, saber quen os leu antes ca min e que lle pareceron, etc. é algo que se me fai especialmente apetecíbel e que creo que pode promocionar a lectura nun modo descoñecido até agora.

Calidonia: Dispoñibilidade absoluta e ubicua. Pero tamén ten perigos.

Mario: A posibilidade de acceso, aínda que ten moitas cousas mellorábeis. Os libros descatalogados, por exemplo, deberían estar sen limitacións. Tamén é problemático que unha fonte de acceso a cultura desta envergadura estea en mans dunha empresa privada.

Goretoxo: O dito antes: aportación participativa, case como donativos, a liñas de pensamento.

Dorfun: O modelo de Google favorece a deslocalización dos contidos, precisando unicamente dunha conexión á rede Internet, con todo o bo e malo que iso ten. Ademáis da integración con todo o resto de servizos da compañía. En calquera caso só está dando uns pasos iniciais do que a ferramenta pode chegar a facer.

6.-Cal é o lugar dos sistemas literarios dos países pequenos no mercado editorial do futuro próximo?

Tati: Estou de acordo coa proposta de Calidonia de escribir en galego-portugués internacional pero véxoa máis lonxe aínda que a gratuidade total para a literatura escrita en galego. Porén, o modelo de acceso aberto a catálogos completos a través de subscricións (que obviamente deberían ter un prezo diferente para os particulares que para os centros educativos e as bibliotecas) poderían procurar a súa rendibilidade a través da internacionalización das vendas se conseguísemos crear unha marca de calidade a través da promoción ben orientada e as traducións, das que falaremos un bocado máis abaixo.

Calidonia: No long tail disque hai hai oportunidades de negocio, pero só en mercados globalizados. O galego non o é e como merado pequeno e reducido a súa supervivencia pasa non esclusivamente pero si centralmente pola gratuidade e a difusión viral. Ou por escribirmos en galego-portugués internacional.

Mario: Por unha banda fomenta a intercomunicación e a divulgación do propio acervo. Por outra, coloca nunha posición complicada a actores, como as editoriais, que aínda cumpren unha función importante para os sistemas pequenos e non teñen unha posición económica tan consolidada como nos grandes.

Goretoxo: Identidades dispersas, non necesariamente territorializadas, capaces de ofrecer creatividade interesante para os centros de consumo de historias. Sermos phyle, aproveitar a “diaspora” creativamente.

Dorfun: O escaparate que supón a rede Internet, o cal impacta nun dos aspectos clave: a posibilidade de competencia en mellores condicións e suposta igualidade.

7.-Cara a onde vai o mercado das traducións literarias

Tati: Non é por obsesión de falar continuamente de Google mais é difícil non facelo cando poñen ao noso alcance ferramentas tan completas e intuitivas de balde total. Co Google Translator Toolkit, presentado recentemente, podemos realizar unha tradución automática instantánea entre moitísimos pares de linguas. Podemos editala comodamente vía web, partillar dúbidas, acceder a dicionarios sen saír da páxina e mesmo ver recorrencias de cadeas similares. Se desde os distintos campos da cultura galega traballásemos en rede. Desde logo debemos esquecer a opción de cobrar unha cantidade fixa pola tradución dun libro por encargo da editora mais os tradutores poderían actuar con maior liberdade á hora de escoller os libros obxecto de tradución, á hora de engadir notas, referencias, etc. de modo que aínda que existise unha tradución feita xa dun libro, houbese opción de seguir mellorándoa.

Calidonia: Cara o mesmo que o das dobraxes de películas e series de TV.

Mario: Desconfío moito da posibilidade das traducións automáticas, aínda que o feito de que os tradutores teñan cada vez máis ferramentas facilitando o seu traballo só pode beneficiar aos sistemas literarios pequenos.

Goretoxo: Imaxino que depende de cal dos dous sentidos mires nesa dirección: digamos que de galego a outras, e de outras a galego. No primeiro caso: vender ao mundo creación orixinal, específica, única. No segundo caso: militancia lingüística e gozar coa lingua herdada.

Dorfun: Non sei cara onde van, pero sí cara onde me gustaría. Non quixera que os dereitos das editoriais impediran e monopolizaran (por non dicir marxinaran) outras linguas, pola potestade sobre eses dereitos. Só hai un perxudicado directo, cando unha editorial estatal con dereitos de publicación nas distintas linguas, só utiliza unha das oficiais nesas rexións con diversidade lingüística.

8.-Como che gustaría mercar libros?

Tati: Aínda gosto de ir ás librarías mais cada vez atopo menos o que me interesa porque as librarías son cada vez menos e cada vez hai menos diferenzas dunhas ás outras. Como xa dixen nunha anotación anterior, gostaría inmenso de que na miña cidade houbese un centro comercial dedicado ao libro, con presenza de moitas editoras e moito fondo editorial. Pola banda electrónica xa expresei a miña vontade: desexo acceso aos catálogos completos para poder examinar e facer diferentes tipos de lectura segundo con que libros.

Calidonia: Descargándoos por un prezo axustado aos custos reais.

Mario: Son un apaixonado do libro en formato físico e un lector insaciábel do formato dixital, así que sería un bo cliente de ambos formatos. Tamén agardo que o momento dixital mellore o traballo do mercado editorial e potencie as edicións coidadas e o libro como obxecto.

Goretoxo: Gostaria mercarlle ao vello libreiro victoriano que sabe dos meus gustos, e que me ten preparado, unha vez cada quince dias, unha pila de libros do que coñece son os meus gustos. Coñecín a xente que funcionaba así, ainda hai dez anos, pero con volumes de facturación de 200 euros/mes. Para os pobres, agora eso é posible con ferramentas “educadas”. Dende logo, ubicuamente. Non sei: supoño que pagar ata o 5% do ingreso neto mensual é algo que podemos facer…

Dorfun: Quero seguir mercando libros como até o momento, con diversidade. Pola rede, en feiras, en tendas,… e compartíndoos tamén gratuitamente.

9.-Como che gustaría ler libros?

Tati: tanto en papel como en dispositivos electrónicos, para este último caso quero un teléfono un pouco máis grande que o que teño, con todas as funcións, ou dito doutro modo, un miniordenador que tamén funcione como teléfono.

Calidonia: No meu lector de libros electrónicos. Non teño os libros físicos por totem ou obxecto de culto.

Mario: En calquera dos dous formatos, aínda que non serían intercambiábeis para todas as ocasións.

Goretoxo: Como estou facendo nos ultimos meses: en calquera sitio, en calquera forma, podendo tomar notas e non ter remorsos por estropear o obxecto-fetiche. En trebellos, ou en papel, de dia ou de noite. Non só evasión: lectura colectiva comentada; cine-forum.

Dorfun: Ao xeito tradicional, pero non rexeito os novos medios para lecturas puntuais. Sobre todo cando falamos de textos que non son libros, no sentido tradicional.

10.-Que pasa coas traducións?

Dorfun: Neste momento, teño constancia de que as traducións lingüísticas de Calidade (con C maiúscula), pódense contar cos dedos das mans. Penso que a tradución debería ser extremadamente coidadosa coa linguaxe empregada e tratada con moito respeito.

Como observou xa Calidonia esta pregunta está repetida, así que aobviarei coma el.
Se tes as túas propias respostas ou outras pregutnas a maiores, convídote a deixalas nos comentarios ou a publicalas no teu blogue. Se me dás aviso disto último nos comentarios ou a través dunha ligazón, darei conta de todo o debate que se vaia desenvolvendo no blogomillo.

A Feira do libro de Madrid

Todo o mundo fala da Feira do libro de Madrid, tanto polo veto aos libros electrónicos como polo éxito de público e vendas que compensa, polo menos simbolicamente a crise do sector. Será que os lectores están cansos de ir de libraría en libraría atopando en todas os mesmos libros? Será que gostarían de poder ir todo o ano a un lugar onde poden atopar todos os libros agrupados por editoras e seren atendidos, asesorados por persoas que coñecesen ben o produto que venden? Será que deberían ser as propias editoras as que vendesen os seus propios libros? Ou que as librarías fosen, algunas delas, franquías de editoras e, repito, agrupadas nun mesmo centro ao lado doutras especializadas en libro de viaxes, narrativa latinoamericana ou bestsellers, centro que podería organizar sinaturas, recitais, tertulias e obradoiros durante todo o ano? Non será que queremos iso? A min gustaríame.