Dixitalización da literatura dun país: o caso islandés

Paul Biba está en Islandia asesorando o goberno para deseñar e poñer en práctica o proxecto de dixitalización dos 50.000 títulos que forman a literatura islandesa. 2 anos, 12 persoas, asesoramento do Internet Archive e financiamento dun mecenas. A idea é poñer á disposición dos lectores para sempre todas as obras literarias islandesas. A única condición para os lectores será probabelmente acceder aos libros de un en un, porque os usuarios tamén forman parte do proxecto e existe interese por monitorizar ao detalle o uso que fan dos contidos que o proxecto pon á súa disposición. Se finalmente se leva a cabo, Islandia sería o primeiro país do mundo que tería toda a súa literatura online.

Sería un proxecto adecuado para a literatura galega? Eu creo que si, por dimensións e por interese, tanto para a industria como para a propia cultura. Iso si, requiriría certos cambios de perspectiva, particularmente no que atinxe ao medio e longo prazo, e unha reformulación dunha industria que aínda non está a atravesar o seu peor momento, mais todo pode chegar, e antes do que pensamos.

O tempo pon a cadaquén no seu lugar, mais a intención con que Islandia está a acometer e tentar resolver os seus serios problemas económicos e financeiros paréceme, desde logo admirábel e con grandes posibilidades de progreso.

Os ebooks nas bibliotecas

Falo con moitas bilbiotecarias preocupadas por se actualizaren e a impresión que tiro é sempre a mesma. Están até arriba de tarefas que saben que xa son obsoletas pero que non se poden simplemente abandonar, senón que precisan dunha reformulación ou dunha reorganización de tempos, espazos e medios. Por outra banda, o préstamo de ebooks é practicamente imposíbel aínda, disque, porque as editoras aínda non teñen decidido como desenvolver a súa venda para as bibliotecas. As experiencias redúcense na maioría dos casos que coñezo ao préstamo de ereaders cargados cunha selección de libros de dominio público; a intención é indiscutibelmente boa, mais o alcance destas propostas é necesariamente escaso, porque non pasa dunha présa a cantidade de lectores que unha biblioteca pode asumir mercar e ademais, polo que vou comprobando de primeira man e percibindo por outros moitos usuarios, son aparellos delicados tanto de corpo como de corazón, o que fai que sexa preciso reinstalarlles o firmware de cando en vez ou envialos ao servizo técnico, sobre todo cando pasan por moitas mans.

Que poden facer as bibliotecas? Está claro que neste momento non poden contar cos catálogos das editoras e que estas, loxicamente, van ofrecerlles os seus produtos, non crear os produtos que as bibliotecas demanden a medida, incluído o DRM de Adobe, do que se di que ten máis dun 40% de transaccións problemáticas. Entón, que se pode facer con poucos recursos se teñen claro que o que teñen que dedicar é tempo ao libro dixital? Realmente moitas cousas, pero eu escollería inicialmente unha: Especializarse en ofrecer libros de dominio público e todos os de licenzas abertas que o permitan, adecuadamente catalogados e con recomendacións por perfís de usuarios. Para isto é preciso:

-Un plan: saber que se pode conseguir cos medios con que se contan nun prazo concreto. Marcar obxectivos e prazos é fundamental, as reunións presenciais non o son.

-Traballar en colaboración. E non é necesario un programa estatal para isto porque existen ferramentas de balde: xestores de proxectos e de tarefas, wikis, blogues, redes sociais. Organizar distintos equipos de traballo cun lugar común de encontro e contar cos usuarios das bilbiotecas que queiran participar; non é preciso ser bibliotecario para colaborar.

-Unha aplicación de lectura online. A poder ser que permita lectura social, aínda que esta sempre se pode desenvolver por outras vías. Hai varias aplicacións libres e, aínda qu eprecisarían certo traballo de desenvolvemento e adaptación, estou certa de que existen persoas e comunidades dispostas a colaborar.

-Organizar todo o catálogo de libre distribución nas 4 linguas do estado engadíndolle a información e os estándares de catalogación de que dispoñen as bibliotecas.

-Usar as estatísticas de préstamos das bibliotecas para elaborar un sistema de recomendacións útil para a comunidade de usuarios.

-Organizar clubs de lectura e actividades de dinamización a través da rede contando, como non pode ser doutro modo, coa comunidade de usuarios para o seu deseño e posta en práctica.

E non é imposíbel, claro que non!

Clubs de lectura, bibliotecas, amigos, conversa…

Hai semanas Amazon anunciou que sería posíbel prestar os ebooks para o Kindle baixo as condicións de que o préstamo se levaría a cabo unha soa vez con cada título, que sería por 14 días e que o propietario do exemplar perdería o acceso ao libro durante o tempo que este estivese prestado. Moitas foron as voces que se levantaron son contra destas restricións; a crítica que subxace é que aínda que che concedan algunha graza, un comprador de contidos en forma de ebook non é posuidor de nada, senón usuario dun servizo que a empresa provedora podería desautorizar en calquera momento. O caso é que xa existe o club oficial de préstamos do Kindle e, tal e como debeu planificar o xigante da distribución de textos, que non de contidos en xeral, está a funcionar disque fantasticamente ben. A clave está, como en tantos asuntos, no número de usuarios activos. Xa non é pensar a cal dos meus amigos lle pode interesar ler o libro que eu merquei e que me ofrecerá a cambio, senón que nunha comunidade grande de lectores, seguro que hai quen ten libros que a min me interesan e, se cadra, até podemos acabar falando deles. Os rankings funcionan, e se se incentiva o préstamo, tamén se incentiva a compra de novos libros que poderás prestar á súa vez.

Predicións sobre ebooks e social media en 2011

Coa velocidade á que se suceden os cambios tecnolóxicos, cada vez hai máis publicacións que se animan a facer predicións sobre as tendencias e os avances do ano seguinte. Logo de recompilar as que me pareceron máis relevantes sobre o libro electrónico e os social media, paso a escribir unha relación da que, con certeza, sairán os resultados da quiniela de 2011. Ao final da anotación aparecen as fontes consultadas -con tradución automática para galego das escritas orixinalmente en inglés-.

Sorprende que a impresión a demanda non apareza como unha das pedras de toque de 2011 pero, se cadra, as cousas van ir tan rápido que non vai dar tempo a consolidar un negocio baseado no papel que teña como clientela unicamente o usuario final individual. Tampouco os futurólogos falan moito sobre a lectura na nube, nin sobre os servizos de subscrición, talvez porque pensan que a súa madurez non chegará até pasado ao ano en curso. O DRM parece que tampouco é tema permanente de conversa xa, nin o préstamo de libros entre usuarios, nin, portanto, o debate sobre se os contidos son adquisicións ou utilización de servizos. Será que en 2011 van mudar menos cousas no sector editorial que no resto do mundo? Se a predición de que a finais de 2011 1 de cada 5 libros vendidos será dixital, coa que parecen estar de acordo case todos os gurús, porque está calculada sobre as cifras de crecemento de 2009, fose acertada, non deberían producirse moitos máis cambios nestes aspectos de acabo de sinalar como ausentes das predicións máis consensuadas? Eu creo que si.

1. Soben as vendas de eobboks até o 20% do mercado editorial.

2. Os axentes gañan relevancia.

3. A autoedición tamén aumenta en títulos e en vendas.

4. A competencia fai baixar os prezos dos ebooks.

5. Bibliotecas, arquivos, galerías de arte e museos acabarán por converxer.

6. As editoras continuarán a negar os seus catálogos dixitais ás bibliotecas por non atopar modelo de negocio sustentábel con elas.

7. As identidades dixitais dos usuarios evolucionarán cara a contornos 3D

8. Será o ano da integración: aparellos, aplicacións, redes, etc.

9. O vídeo é o rei. (Comentario meu: polo momento só a tenda e a app de lectura de Apple permite incluír reproducir nos ebooks)

10. Expansión dos medios sociais con obxectivos políticos.

11. As grandes compañías darán os primeiros pasos para atopar novos camiños (por fin).

12. Desenvolvemento das compras en grupo.

13. Google tentará competir con Facebook a través dunha nova ferramenta relacionada con Gmail ou a través da compra dunha empresa grande.

14. Segue caendo a prensa en papel até a súa desaparición antes de 2020.

15. O móbil como ferramenta de comunicación, información e pagamento.

16. Experimentos con novos modelos de negocio para o sector editorial.

17. Os tablets e lectores baixarán de prezo.

18. Desembarco do libro enriquecido.

19. Deixará de ser tema de conversa xeral a crise do mercado editorial e será substituído polo das iniciativas innovadoras.

20. As vendas de literatura para adultos novos aínda medrarán máis.

Predicións de Smashwords para 2011

1ª entrega de predicións de Librarians matter para bibliotecas

Librarians Matter en galego

Predicións de Mari Mar Jiménez en 5 Días

Carles Dijous sobre a web e o vídeo dixital

Predicións de Microsoft en 2000 para o libro electrónico en 2010

Predicións de Microsoft en galego

5 predicións de Mark Coker para o libro electrónico en 2011

Mark Coker en galego

Social Media Predictions 2011

Predicións de Paperblog e análise do estudo anterior

Predicións de DosDoce para o sector cultural en 2011

6 predicións de ReadWriteWeb

ReadWriteWeb en galego

Publishing Perspectives

Publishing Perspectives en galego

Online College

Online College en galego

40 cousas que hai que seguir en 2011 segundo Mashable en inglés

Mashable en galego

Autonomía e duración da tinta electrónica

Autonomía e duración non son a mesma cousa e, se ben a fronteira por riba das 12 horas para o caso da primeira deixa de parecerme relevante, que o primiero lector de tinta electrónica que mercaramos hai dous anos deixara de funcionar por completo ao pouco tempo e que tivésemos que convencer o provedor de que non fora usado para cravar puntas para que nolo trocase por un novo, pode ser unha casualidade. Que lle teña acontecido o mesmo xusto ao rematar a garantía, pode seguir rozando a convencionalmente chamada mala sorte. Pero se mercas un Kindle e se agreta a pantalla na primeira semana, aínda que non teñas que realizar un esforzo desmedido para convencer o provedor para que cho substitúa, algo comeza a renxer.

Teño para min que estamos a falar de aparellos extremadamente delicados e, portanto, ańda máis caros do que pensabamos, para a vida que teñen. Pouco importaría que semellen dispositivos futuristas dun filme de ciencia fición dos anos 70, se polo menos durasen, mais non parece ser o caso. Hai alguén que teña unha experiencia similar á nosa e que queira contala? Ou realmente estamos tocados polo trasno dos trebellos e deberemos facérnolo mirar?

Enquisa sobre o futuro do libro en The BookSeller

Traduzo as que considero as ideas e as conclusións máis relevantes da enquisa pero xa lles adianto que en The Bookseller titulan Librarías en risco entanto se acelera o crecemento dixital.

-O 80% din ter lido algún ebook, en contraste co 7% que deu a mesma resposta nun estudo recente de Forrester.

-O 47% dos consultados tiñan mercado algún ebooken 2010, en comparación co 18% do ano anterior.

-O 85% das editoras din vender libro electrónico mais só o 37% das librarías di facer o mesmo.

-Máis da metade dos editores consideran que en 2020 o libro electrónico suporá un 20% das súas vendas. Só un terzo dos libreiros teñen a mesma opinión.

-Á pregunta sobre quen perde máis co cambio para o dixital, o 92% opina que son os libreiros os que saen peor parados, principalmente pola eliminación de intermediarios que levan a cabo as propias editoras e as grandes cadeas de venda de libros como Amazon.

-O 73% dos consultados pensa que as editoras non están a axudar as librarías suficientemente.

-Case a metade das persoas que responderon a enquisa pensan que o prezo dos ebooks debería ser considerabelmente máis baixo que a edición máis barata en papel para o mesmo título. As editoras pensan maioritariamente que o prezo debería ser o mesmo da edición en papel máis barata, aínda que o modelo axencia tende a elevar estes prezos.

-Cabe esperar que para 2011 o volume de negocio da edición electrónica se vexa multiplicado por catro, debido ao crecemento do catálogo e da variedade e cantidade de dispositivos.

Historia do ebook

Este é o tema sobre o que estarei a falar esta mañá nas Xornadas sobre o libro electrónico na biblioteca e no ensino, que terán lugar hoxe e mañá na biblioteca da Facultade de Ciencias da Educación

O prezo dos ebooks again

Leo hoxe en varios sitios que o tradutor de Google mellorou moito nos último meses e que suma xa máis de 50 linguas entre as que ofrece tradución automática. Ao mesmo tempo lembro que hai unhas semanas probei por fin o Google Translator Toolkit, que é unha ferramenta para tradutores humanos que permite editar na mesma vista o texto orixinal e a súa tradución, facer anotacións á marxe sobre parágrafos e consultar outras ferramentas de axuda á tradución e que me pareceu francamente útil. Pero esta non era unha anotación sobre o prezo dos ebooks? Efectivamente. Quero facer referencia a un artigo ben interesante que analiza a reflexión saída hai días en The New York Times e que provocou moreas de comentarios desde todos os sectores do negocio do libro.

Agradezo ao editor Moisés Barcia o seu comentario de onte sobre a anotación Ler ou fumar, e recoñezo que non teño argumentos demoledores para rebater os seus, porque moitos son os elementos en discusión, moitos os modelos de negocio e moitas as circunstancias que rodean un concepto que queremos crer que que debe existir e ao que só lle faltaría unha cuantificación aceptada unanimemente: o prezo do ebook. Mais se cadra nin isto mesmo é certo nin preciso.

Uno entón un artigo interesante sobre o prezo dos ebooks en catelán e o tradutor de Google castelán/galego para comprobar a calidade da tradución dun texto que aparentemente non presenta moita complicación semántica. Vexamos o que sae:

A industria editorial está nun momento crítico en relación coa posibilidade de ofrecer os seus produtos de electrónica e / ou papel, unha das cuestións que habitualmente aparecen neste contexto no que está levantando máis controvertido é a relación entre o prezo do de produción eo prezo de mercado dun eBook, tendo en conta datos proporcionados por un artigo no The New Times chamou de Matemáticas Publishing Meets the E-Book, verificase que cinco dos seis maiores editores do libro son en Ok, como están en curso negociacións con Apple despois do anuncio do IPAD novo lector, cando o prezo da maioría das edicións de libros de ficción e non ficción será entre 12,99 dólares e 14,99 dólares ( 9-10 euros), prezo significativamente por debaixo da media para un libro de capa dura, o que sería cerca de US $ 26 (18 euros).

No entanto, os editores tamén din que os consumidores teñan esaxerado o potencial de aforro e teñen desenvolvido expectativas irreais sobre a consecuente caída de prezos, coa chegada dos libros electrónicos. Aínda que os custos de impresión poden desaparecer, unha serie de gastos que se aplican a todos os libros, como os gastos xerais, de marketing e de royalties, aínda en vigor. O que plantexa a seguinte pregunta: canto custa a producir un libro impreso en comparación con unha dixital? Os parecer das distintas editoras diferentes nas contas que utilizan para cubrir gastos diversas, pero tendo unha media de acordo con entrevistas con directivos de algunhas empresas podería ser:

Un libro de capa dura da andel $ 26 paga ao editor $ 13 para imprimir, almacenamento, distribución, ea editora paga 3, $ 25, incluíndo as copias non vendidas polos libreiros.

Para cubrir o deseño, composición e edición, a editora paga cerca de 80 centavos. Os custos de marketing teñen en media preto de US $ 1, pero poden ser maiores ou menores, dependendo do título.

O autor xeralmente paga 15% do prezo do que un libro de 26 dólares sería de arredor de 3,90 dólares.

O editor recibe $ 4,05 de que partido debe pagar por editores, versión deseñadores, espazo de oficina e de electricidade.

Se ollarmos para un libro electrónico, no marco dos acordos con Apple, os editores son aqueles que poñen o prezo final para o consumidor e venda polo miúdo actúa só como un axente, gañando unha comisión do 30% sobre cada venda. Así, en un e-libro a 12,99 dólares, o editor gaña $ 9,09. Ademais da renda bruta, a editora paga cerca de 50 centavos, para converter o texto nun arquivo dixital, composición dixital e edición de copia. Marketing é de preto de 78 centavos. O autor, neste caso gañaría preto de 25% da receita bruta, pero outros requiren a estimación sobre o prezo de consumo. Diante diso, en un e-book custa 12,99 dólares, o autor obtivo un beneficio de US $ 2,27-3,25.

Isto supón que a editorial vai gañar entre $ 4,56 e 5,54, antes de pagar a sobrecarga ou cancelación de adiante a apropiado.

A primeira vista parece que o libro electrónico é máis rendíbel. No entanto, os editores apuntan que o e-books aínda representan unha parcela pequena do total das vendas (de 3 a 5%). Se o e-vendas do libro comezaron a substituír parte das vendas dos editores de libros impresos gardar unha morea de custos fixos asociados con edicións impresas, como espazo de almacenaxe, e menos necesidade de fondo de stock.

No modelo de impresión actual, os editores poden recuperar moitos dos seus custos e maiores beneficios a través da brochuras. Pero se os editores comezan a vender un e-libro a un prezo semellante ao libro de peto e reducir o prezo máis tarde, pode ser máis difícil para cubrir os custos e, consecuentemente, a edición de novos autores.

O artigo completo inclúe táboas ilustrativas dos cálculos.

O ebook chega ás bibliotecas de Cataluña

Se distribuirán un total de 28 dispositivos lectores de libros electrónicos con 249 títulos diferentes en catalán, castellano e inglés en 19 bibliotecas del Sistema de Lectura Pública de Cataluña y en la Biblioteca de Cataluña.

El eReader que se distribuirá es el Iliber Longshine DRM, dispositivo que incorpora también el menú en catalán. El usuario podrá disponer del dispositivo lector durante 15 días, después de los cuales tendrá que responder una encuesta.

El usuario de la biblioteca podrá recibir en préstamo el dispositivo, por medio del cual podrá acceder a 110 obras en catalán de la plataforma Edi.cat, 92 obras en castellano y 47 en inglés. Los títulos en castellano e inglés corresponden a libros clásicos de dominio público. Las obras están en formato epub.

De forma paralela, el Departamento de Cultura y Medios de Comunicación ha establecido una serie de contactos con editoriales y empresas tecnológicas para desarrollar una plataforma informática que permita la descarga directa del libro digital a través de la web de las bibliotecas y en régimen de préstamo. Está previsto que esta plataforma entre en funcionamiento durante el 2010 (o el 2011 según algunas de las fuentes). El Departamento ofrecerá a todas las bibliotecas del Sistema Bibliotecario de Cataluña la posibilidad de incorporarse a este proyecto.

víaBEAT Internacional » Blog Archive » Los Readers llegan a las bibliotecas públicas de Cataluña.